Авторизация
 

Назіраць за жураўлямі і збіраць журавіны ходзяць адной дарогай - праз Канахі

 Ад вёскі Канахі да Ельні, здаецца, рукой падаць. Пешшу прайсці – хвілін 40 – 50 трэба. Аднак не знойдзеш тут мясцовага жыхара, які не збіраў на балоце журавіны. Гэта як жыць побач з чыстай крыніцай і ні разу не выпіць з яе вады.

Незнаёмцы ў ціхай вёсцы прыцягваюць да сябе пільную ўвагу. Але не ў Канахах. Праз месцейка ідзе дарога на экасцежку, і сяльчане прывыклі да ажыўленага руху з вясны да позняй восені.

 На Савецкай ціха,
на Зялёнай – гулка

Пачынаюцца Канахі з аўтобуснага прыпынку. Грамадскі транспарт заходзіць сюды два разы на тыдзень. Такі ж графік у аўтамагазіна. Затое легкавыя машыны летам і ўвосень ледзь не штодня снуюць.


Ажыўлены рух на Зялёнай. Па ёй едуць па журавіны і на экасцежку. Дапамагае зарыентавацца ўказальнік у пачатку вуліцы.
На Савецкай, што ідзе ўправа ад аўтобуснага прыпынку, цішэй. Больш вуліц у вёсцы няма.


 – У першы дзень збору журавін тут як на кірмашы было, – заўважае мясцовая жыхарка Наталля Пацеенак.
Разам з Наталляй Аляксандраўнай прагульваемся па месцейку. Цёплы вераснёўскі дзень. Бязветрана і сонечна. Паветра – не надыхацца. З абодвух бакоў абступаюць дарогу яшчэ зялёныя дрэвы і кустарнікі.


У Канахах наша спадарожніца ведае кожны дом і кожную сцяжынку. Тут нарадзілася, тут сустрэла свой залаты ўзрост. Была старэйшынай вёскі. Тут пражываюць бацькі, родныя брат і сястра.


– Раней штогод журавіны і грыбы збірала. Цяпер здароўе не тое, – заўважае сяльчанка. – Аднавяскоўцы сёлета ўжо на балота хадзілі. Кажуць, ягад няшмат.

Па журавіны ў лапцях

Словы Наталлі Аляксандраўны пацвярджае Аліна Драба, якую сустракаем на вуліцы.
– Людзей многа, а журавін мала, – кажа яна. – Крыху набрала, і дадому. Для сябе ягады збіраю. Перакручваю на мясарубку, цукар дадаю. Пасля з вадой разводзім.


 Добра знаёмы з балотам пяцёра дарослых дзяцей Аліны Пятроўны. Мацярынскі клопат жанчыны адзначаны Ордэнам Маці. Цяпер у яе дзесяць унукаў і двое праўнукаў.


На лавачцы пад зялёнай кронай кустарніка прыселі Леаніда Гаўрылаўна Блажэвіч і Людміла Сцяпанаўна Блажэвіч. Сваячкі, суседкі, сяброўкі. Абедзвюм за семдзесят. Працавалі ў мясцовым калгасе. Леаніда Гаўрылаўна даіла кароў, Людміла Сцяпанаўна таксама была даяркай, затым паляводам, пасля даглядала цялят. Трымалі ўласную гаспадарку. Цяпер толькі куры засталіся.


– Агароды яшчэ садзім. А як жа! Інакш баршчэўнік усё апануе, – кажуць яны.
Прывыклі пажылыя сяльчанкі да турыстаў і ягаднікаў, што па іх вуліцы праходзяць-праязджаюць.
– Неяк чалавек з кладкі ішоў, – расказвае Леаніда Гаўрылаўна. – Пытаюся: «Адкуль Вы: з Латвіі ці з Літвы?» А ён па-нашаму не гаворыць. Па-свойму растлумачыў. Мы зразумелі, што ён з Новай Зеландыі.


– Шмат машын з мінскімі нумарамі праязджае, – дадае Людміла Сцяпанаўна. – Бывае, у палову шостай раніцы ўжо на балота едуць.
Самі жанчыны на экасцежцы, якую называюць кладкай, былі толькі раз. На адкрыцці. А па балоце ў дзяцінстве і маладосці кіламетраў прайшлі нямала.


– Да моху дайду, лапці абую і збіраю ягады, – успамінае адна. – У лапцях зручна. Яны лёгкія і высыхаюць хутка.
– Па журавіны сям’ёй хадзілі. Аднаму вынесці іх цяжка, – гаворыць другая. – Ягады здавалі. І лазу дралі на здачу. Усё на рубель трэба. Гэта цяпер едуць вучыцца. А раней за што? Мне ў восьмы клас куфайку купілі, дык рада была.

Лёгка дыхаецца
ў роднай вёсцы

Ідзём далей па нешырокай вуліцы Зялёнай. Па расповядах старэйшых жыхароў, асфальт тут 30 гадоў таму паклалі. Да таго часу бездараж была.


 Нас чакаюць Дзмітрый і Зінаіда Крукі. Запрашаюць за столік на падворку, частуюць духмянымі антонаўкамі і сакавітым вінаградам.
Дзевяць гадоў як пераехалі з Наваполацка на малую радзіму.


– У Дзімы маці пажылая, 90 гадоў. Догляд патрэбны. Вось і вярнуліся. Два гады таму яна памерла, – расказвае гаспадыня. – Дом гэты ў сваячкі купілі, бо мамін зусім стары быў. У горад цяпер не хочацца. Здаецца, там дыхаць няма чым.
Штодня ў клопатах. Карова, козы, качка з качанятамі, сабакі і каты, агароды і вінаграднік, клумбы з кветкамі – усё патрабуе догляду і часу.


Зімой, калі на падворку спраў менее, гаспадыня шые і рамантуе адзенне. Разам тэлевізар глядзяць. Інтэрнэт наўмысна не падключаюць.


– Не патрэбны ён нам. А то ўсю гаспадарку закінем, – смяецца Дзмітрый Дзмітрыевіч.
Прыязджаюць дзеці і ўнукі, любяць гасцяваць на сельскім прыволлі сваякі.
– Шкада, што моладзі ў вёсцы мала. Многія сем’і бліжэй да горада павыязджалі. Гэта зразумела, але ж хочацца, каб тут людзей больш было, – гаворыць Зінаіда Мікалаеўна.


Завіталі на пасядзелкі родныя сёстры – 78-гадовая Салюнія Ламановіч і Рэгіна Варонька, якой 86. Жывуць праз дарогу. Выраслі ў Канахах у сям’і, дзе гадавалася сямёра дзяцей. З малых гадоў ведалі сялянскую працу і сцежкі да балота.
– З журавін жылі, – кажуць яны.


Лёс па-рознаму склаўся. Салюнія Іванаўна выйшла замуж у Докшыцкі раён. Але жыццё не склалася, вярнулася дадому. У Рэгіны Іванаўны муж мясцовы, не стала яго ў 1990 годзе. Абедзвюм дапамагаюць дзеці.

Кіслы ласунак
для Дзяніскі

Вяртаемся на вуліцу Савецкую. Тут пражываюць дзве сям’і з дзецьмі-школьнікамі. Адна з іх – Мікалая і Таццяны Развадоўскіх. Таццяна – родная сястра нашага гіда па вёсцы Наталлі Аляксандраўны. Разам са старэйшай дачкой Надзеяй і гадавалым унукам Дзяніскам засталі яе на падворку суседзяў Анатоля і Ганны Дзямідаў.


Маленькі хлопчык любіць тут забаўляцца. Асабліва скакаць на сельскім батуце. Так дарослыя жартам празвалі металічную сетку ад старога ложка. А яшчэ падабаюцца Дзяніску журавіны. І гуляе з імі, і частуецца. Кісленька, але да смаку.
Ягады новага ўраджаю прынесла Надзея.


– З дзяцінства журавіны збіраю. Мясцовасць добра ведаю, таму хаджу адна і заблукаць не баюся, – усміхаецца маладая маці. – Часам бяру з сабой малодшую сястрычку Лізу. Ёй на балоце цікава. Учора ў школу трэба было, плакала, што без яе па журавіны пайшлі.


Пражывае Надзея ў Наваполацку. Пакуль у водпуску па доглядзе дзіцяці, больш часу праводзіць у бацькоў. І па гаспадарцы дапаможа, і ягад назбірае, і Дзяніску на чыстым паветры здаравей. А дзядуля з бабуляй унукам пацешацца.

***
Ягаднікаў і турыстаў буднім днём у вёсцы не засталі. Першых трэба пільнаваць ледзь не на золку ці бліжэй да вечара. Другіх – у выхадныя дні. На гул машын вяскоўцы не скардзяцца. Наадварот, так весялей.

Фотаматэрыял Казіміра БЛАЖЭВІЧА.

Кацярына РЫНКЕВІЧ.

рейтинг: 
Пакінуць каментар
Мы ў сацыяльных сетках
  • 2018
  • 2019
  • Камэнтуюць
  • Актуальна
  • Чытанае

Рэцыдыў

  • 09 ноябрь 2010, 11:17
  • 97 564
  • 0

Інвестыцыйны форум

  • 23 сентябрь 2011, 10:05
  • 81 968
  • 1

Злавілі рыбку, ды… залатую

  • 28 февраль 2011, 16:16
  • 64 939
  • 0

Пераброддзе 2012. Погляд вучонага

  • 31 август 2012, 15:19
  • 41 050
  • 0

  • 11 февраль 2011, 11:20
  • 39 702
  • 0

Кандыдатамі жадаюць стаць

  • 21 август 2012, 15:30
  • 36 174
  • 0

Вагон "вярнуўся"

  • 11 июнь 2013, 10:04
  • 0
  • 2

Пра тых, хто акты рэгіструе

  • 19 декабрь 2012, 09:24
  • 0
  • 2

Трагічны люты

  • 01 март 2011, 09:00
  • 25 245
  • 2
Курс валют у Міёрах
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 15 октября 2019
Андрей, Борис, Василий, Георгий, Давид, Иван, Константин, Михаил, Петр, Степан, Федор, Анна

Именины 14 октября 2019
Александр, Алексей, Георгий, Иван, Михаил, Николай, Петр, Роман, Вера

Госці краін

free counters
Партнеры сайта