«Мне яшчэ няма 16 гадоў – значыць, мне нічога не будзе». Гэтае памылковае меркаванне часам становіцца прычынай неабдуманых учынкаў непаўналетніх. Між тым адсутнасць узросту крымінальнай адказнасці не азначае, што супрацьпраўны ўчынак застанецца без увагі.

Калі падлетак учыніў крадзеж, пашкодзіў чужую маёмасць або іншым чынам парушыў закон, з ім і яго бацькамі правядуць работу. У залежнасці ад узросту і характару ўчыненага дзеяння прадугледжаны розныя меры рэагавання.

Так, за ўчыненне адміністрацыйнага правапарушэння адказнасць наступае з 16 гадоў, за некаторыя – з 14-ці. Крымінальная адказнасць наступае з 16 гадоў, але за шэраг злачынстваў, у тым ліку крадзеж, – з 14-ці.

Прававыя наступствы не адзінае, што чакае падлетка-парушальніка. Могуць мець месца пастаноўка на прафілактычны ўлік, дадатковы кантроль з боку спецыялістаў, неабходнасць наведваць прафілактычныя мерапрыемствы. Узнікаюць праблемы ў сям'і: бацькам даводзіцца ўдзельнічаць у разбіральніцтвах, прафілактычных гутарках, прымаць меры для папярэджання паўторных парушэнняў.

Важна мець на ўвазе наступствы для пацярпелых. Украдзены тэлефон, пашкоджаны веласіпед, разбітая маёмасць – не проста рэчы. За кожным такім выпадкам стаіць чалавек, якому прычынілі матэрыяльную ці іншую шкоду.

Таксама неабходна ўсведамляць наступствы ўдзелу ў правапарушэнні ў кампаніі. Падлетак можа лічыць, што калі ён асабіста нічога не ўкраў, а толькі знаходзіўся побач і дапамагаў, адказнасці для яго не будзе. Дакладная роля кожнага ўдзельніка ўстанаўліваецца асобна з улікам абставін.

Супрацьпраўны ўчынак можа паўплываць на адносіны ў сям'і, вучобу, стасункі з сябрамі і далейшыя планы. Лепш пазбегнуць праблемы, чым выпраўляць яе наступствы.
Прафілактыка пачынаецца з простага разумення: свавольства перастае быць свавольствам, калі парушаюцца правы іншага чалавека або патрабаванні закона.

Бацькам неабходна размаўляць з дзецьмі пра адказнасць і наступствы неабдуманых учынкаў. Падлеткам важна разумець: ад прапановы сяброў штосьці ўкрасці, сапсаваць або ўчыніць іншае правапарушэнне можна адмовіцца.

Ведаць пра наступствы – значыць мець магчымасць своечасова спыніцца.

Аліна САЧЫЎКА, участковы інспектар ІСН.