Авторизация
 

Што можа аб'яднаць Нагойскі пратакол і "генетычныя рэсурсы" РБ?

 У канцы лістапада ў аграгарадку Азёры на Гродзеншчыне, а гэта адміністрацыйны цэнтр аднайменнага заказніка, Інстытут генетыкі і цыталогіі Нацыянальнай акадэміі навук правёў семінар “Генетычныя рэсурсы Рэспублікі Беларусь: захаванне і ўстойлівае кіраванне”. 

Скажаце, занадта навукова і далёка ад нашых мясцовых праблем? Не пагаджуся. А таму паспрабую простымі словамі раскрыць сутнасць складанага пытання, якое мае перспектывы ўвасобіцца ў канкрэтныя справы на нашай Міёршчыне.

Інстытут генетыкі і цыталогіі — выканаўца праекта міжнароднай тэхнічнай дапамогі ПРААН-ГЭФ “Узмацненне людскіх рэсурсаў, прававых сістэм і інстытуцыянальнага патэнцыялу для рэалізацыі Нагойскага пратакола ў Рэспубліцы Беларусь”. Гэта азначае, што навуковая ўстанова мае дачыненне да распрацоўкі прапаноў па ўдасканаленні нацыянальнага заканадаўства па доступе да генетычных рэсурсаў і сумесным выкарыстанні выгод для адпаведных міністэрстваў, устаноў, патэнцыяльных пастаўшчыкоў генетычных рэсурсаў і іх карыстальнікаў, носьбітаў традыцыйных ведаў.


Нагойскі пратакол рэгулявання доступу да генетычнах рэсурсаў і сумеснага выкарыстання на справядлівай і роўнай аснове выгод ад іх прымянення прыняты на 10-й нарадзе канферэнцыі бакоў Канвенцыі аб біялагічнай разнастайнасці ў японскай Нагоі яшчэ ў 2010-м. Да яго Беларусь далучылася праз чатыры гады, увайшла ў супольнасць 92 краін, сярод якіх Украіна, Малдова, увесь Еўрапейскі саюз.

   
Сфера прымянення Нагойскага пратакола шырокая. Распаўсюджваецца на генетычныя рэсурсы не толькі дзікай прыроды, але і культывіруемыя віды. Яны могуць быць атрыманы і ў натуральных умовах, і ў спецыяльна створаных чалавекам, напрыклад, у батанічных садах, насенных фондах. Карыстальнікамі становяцца як самі батанічныя сады, так і прадпрыемствы сельскагаспадарчай, фармакалагічнай, касметычнай прамысловасці, навукова-даследчыя інстытуты, прыватныя калекцыянеры.


 Нагойскі пратакол вельмі карысны для навукоўцаў. Ён прадастаўляе магчымасць супрацоўнічаць з іншымі краінамі, карыстацца іх базамі дадзеных і міжнароднымі тэхналогіямі. Напрыклад, цяперашняя фармацэўтыка шырока выкарыстоўвае дзікарастучыя расліны, у асартыменце лекаў яны складаюць каля 40%. Сусветны рынак фітапрэпаратаў перавышае 50 мільярдаў долараў. А ў нас у прыродзе расце 12 тысяч відаў раслін і грыбоў, яшчэ больш за 2000 відаў вырошчваецца. Агульны біялагічны запас сыравіны дазваляе вырабляць прадукцыі на мільярд-другі долараў! Невыпадкова ў суседніх краінах экспарт падобных прадуктаў ператвараецца ў галіну эканомікі, якая імкліва развіваецца.

  
Для прыкладу, Расія штогод імпартуе дзясяткі тысяч тон расліннай сыравіны: з Кітая — лісце бярозы, карані лопуху і валяр’яны, з Егіпта — мяту перачную і кветкі рамонкаў аптэчных, з Германіі — лісце чорных парэчак і маліны. Ці ж усяго гэтага няма ці нельга вырошчваць у Беларусі?!


Між іншым, і наша краіна нямала такой сыравіны завозіць з суседняй Украіны, хаця яе таксама можна вырошчваць самім.


 У Беларусі разнастайны жывёльны свет: маем 467 відаў пазванковых і больш за 30 тысяч беспазванковых. Ёсць удалыя спробы вырошчвання ракападобных, прахадных рыб, вінаградных смаўжоў, кампоставых чарвякоў. Для мазі “Віпрасал” наша краіна паставіла ў Эстонію 60 грамаў яду гадзюкі ў 2010 годзе і 88,9 г у 2011-м, даход атрымала прыкладна ў 60 тысяч долараў. Але гэта разавыя пастаўкі. Не выкарыстоўваецца бабровая струя як медыкаментозны сродак і субстрат для парфумы. Не прадаём за мяжу жывёл, неабходных для падтрымання дзікіх папуляцый, хаця і на Міёршчыне выяўлялі, напрыклад, вывадкі ваўчанят, нямала плодзіцца лісіц. Можна зарабляць на вытворчасці глебавых сумесей, вырабленых па вермітэхналогіі (пры вырошчванні тых жа чарвякоў).


За мяжой карыстаюцца попытам калекцыі нашых раслін-“чырвонакніжнікаў”, у ліку якіх не менш за 35 камерцыйна прывабных, у тым ліку 27 сасудзістых, шэсць мохападобных і два лішайнікі. Зразумела, для гэтага трэба атрымаць дазвол Мінпрыроды.


Такім чынам, выкарыстанне ўласнага генетычнага рэсурсу ў адпаведнасці з Нагойскім пратаколам — гэта магчымасць атрымліваць дадатковыя працэнты пры адкрыцці вытворчасці лекавых, касметычных прэпаратаў з мясцовай сыравіны, пры яе імпарце.

Фота з архіва рэдакцыі і для ілюстрацыі.

Іван БАРОК,
дырэктар ДПУ “Ельня”.

рейтинг: 
Пакінуць каментар
Мы ў сацыяльных сетках
  • Камэнтуюць
  • Актуальна
  • Чытанае

Рэцыдыў

  • 09 ноябрь 2010, 11:17
  • 94 977
  • 0

Інвестыцыйны форум

  • 23 сентябрь 2011, 10:05
  • 72 592
  • 1

Злавілі рыбку, ды… залатую

  • 28 февраль 2011, 16:16
  • 38 449
  • 0

Пераброддзе 2012. Погляд вучонага

  • 31 август 2012, 15:19
  • 37 013
  • 0

  • 11 февраль 2011, 11:20
  • 35 736
  • 0

Кандыдатамі жадаюць стаць

  • 21 август 2012, 15:30
  • 33 920
  • 0

Вагон "вярнуўся"

  • 11 июнь 2013, 10:04
  • 0
  • 2

Пра тых, хто акты рэгіструе

  • 19 декабрь 2012, 09:24
  • 0
  • 2

Трагічны люты

  • 01 март 2011, 09:00
  • 22 944
  • 2
Курс валют НБРБ
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 23 января 2019
Анатолий, Григорий, Зиновий, Макар, Павел, Петр

Именины 22 января 2019
Захар, Павел, Петр, Антонина, Филипп

Госці краін
free counters
Партнеры сайта