Авторизация
 

Жураўліныя слёзы (у скарачэнні). Славамір Даргель

 Непадалёку ад маёй вёскі знаходзіцца вялікае балота. Гэтае балота можна з упэўненасцю назваць унікальным. Улетку тут збіраюць ягады буякі, якія па-мясцоваму яшчэ называюць "п'яніцы" або "дурніцы". 

Гэта таму, што яны растуць ля багульніку, ад пыльцы якога чалавек узбуджаецца, нібы выпіўшы чарку гарэлкі. Вечарамі над вёскай лунае пах багульніку, чабору і іншых кветак і траў. А ў канцы жніўня і ў верасні балота ўпрыгожваецца бэзавым цветам верасу. Тады можна сказаць, што яно з'яўляецца сапраўдным "журавіным раем". Восенню сотні жыхароў навакольных вёсак, а таксама прыезджых з іншых мясцін адпраўляюцца па журавіны. Балота шчодрае, ветлівае. Нікога не абдзяляе. Ягад хапае для ўсіх.


Хто з беларусаў не ведае смак журавін? Хутчэй за ўсё, няма такога чалавека. Мне з ранняга дзяцінства помніцца смак кісяля з журавін, булачак, начыненых журавінамі з цукрам, кіслай капусты з журавінамі. Кампот з гэтых ягад узмацняе здароўе — зімой людзі не хварэюць. Улетку морс спаталяе смагу. Журавіны — гэта цэлы склад вітамінаў.


Наступае пара збору журавін. Мяне, яшчэ зусім маленькага хлапчука, мама заўсёды брала з сабой па ягады. Балота не толькі давала людзям журавіны, яно яшчэ ўмацоўвала здароўе. Вакол цішыня. Паветра чыстае, напоўненае водарам кветак, траў. З-пад моху прасочваецца вада. Людзі спецыяльна намочвалі ногі гэтай вадой, каб адчувалася лёгкасць. Але самым каштоўным усё ж былі журавіны. Прыйшоўшы на балота, ты бачыш россып чырвоных ягад. Нібы нейкі добры чараўнік шчодра раскідаў рубіны па курганах, па моху. Вакол цябе рассцілаецца абрус з яркімі ўзорамі. Адчуваецца нейкае яднанне прыроды і чалавека. Глядзіш на гэту прыгажосць і душа радуецца.


На смак журавіны кіславата-гаркаватыя. Колер у іх не аднолькавы. Адны цёмна-чырвоныя, другія ружовыя з зеленаватым адценнем знізу. Але, паляжаўшы некалькі дзён, яны ўсе пачырванеюць, і могуць захоўвацца вельмі доўга, аж да новага ўраджаю. Іх трымаюць у маразільніках або ў шкляным посудзе з вадой. Якасць пры тым не губляецца.
— Чаму журавіны называюцца так, а не інакш? — спытаў я тады ў мамы.


— Мне пра гэта апавядала мая бабуля, у якой я таксама пыталася пра назву. Адказ вельмі просты: ад назвы птушак — жураўлёў. Наша краіна — радзіма жураўлёў. Але яны не могуць тут зімаваць і абавязаны ляцець у цёплыя краіны. Жураўлі збіраюцца ў чароды і адлятаюць. Яны смуткуюць па сваёй радзіме і ў іх з вачэй капаюць слёзы. Падаючы на мох, гэтыя слёзы ператвараюцца ў ягады. Ранішняя раса поіць тыя ягады свежай вільгаццю, а зорка фарбуе ў чырвоны або ружовы колер. Карэньчыкі журавін глыбока пранікаюць у балота. З глыбінь нетраў ягады набіраюць вітаміны і становяцца вельмі карыснымі для чалавека, жывёл і птушак. У даўнія часы іх называлі "жураўліныя слёзы", потым "жураўліны", цяпер — "журавіны". Ты паглядзі ўважліва на ягады. Яны сваёй формай нагадваюць птушынае вока: па краях светлыя, бліжэй да цэнтра больш цёмныя, а ў самым цэнтры — кропачка, як зрэнка. На смак яны гарклявыя з кіслінкай — яшчэ адзін доказ, што гэта і сапраўды "жураўліныя слёзы". Слёзы растання жураўлёў з родным краем, а слёзы растання заўсёды горкія. Ты ж бачыў, як жураўлі клінам ляцяць на поўдзень, а зверху чуваць самотнае "кур-лыы, кур-лыы, кур-лыы". Прыслухайся больш уважліва. Можна пачуць у гэтых крыках такія словы: "Бы-вай, бы-вай, бы-вай".


Успомні, як мы з табой вясной хадзілі на балота і там збіралі журавіны. Яны тады былі салодкія. Гэта жураўлі перадалі ягадам, што яны вяртаюцца, і журавіны сталі салодкімі. Слёзы радасці сустрэчы заўсёды салодкія.
На балоце рубінамі ззяюць журавіны, "жураўліныя слёзы".

Фота для ілюстрацыі.
(Друкуецца ў скарачэнні з кнігі "Над тучами чистое небо", стар 115-117.). 

рейтинг: 
Пакінуць каментар
иконка
Наведвальнікі, змешчаныя ў групе Гости, не могуць пакідаць каментары да дадзенай публікацыі.
Мы ў сацыяльных сетках
  • Вконтакте
  • Facebook
  • OK
  • Камэнтуюць
  • Актуальна
  • Чытанае

Рэцыдыў

  • 09 ноябрь 2010, 11:17
  • 83 518
  • 0

Інвестыцыйны форум

  • 23 сентябрь 2011, 10:05
  • 49 423
  • 1

Кандыдатамі жадаюць стаць

  • 21 август 2012, 15:30
  • 21 829
  • 0

Пераброддзе 2012. Погляд вучонага

  • 31 август 2012, 15:19
  • 21 141
  • 0

  • 11 февраль 2011, 11:20
  • 20 018
  • 0

Злавілі рыбку, ды… залатую

  • 28 февраль 2011, 16:16
  • 18 835
  • 0

Вагон "вярнуўся"

  • 11 июнь 2013, 10:04
  • 0
  • 2

Пра тых, хто акты рэгіструе

  • 19 декабрь 2012, 09:24
  • 0
  • 2

Трагічны люты

  • 01 март 2011, 09:00
  • 11 644
  • 2
Курс валют НБРБ
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 19 февраля 2018
Александр, Анатолий, Арсений, Василий, Дмитрий, Иван, Максим, Севастьян, Юлиан, Кристина, Мария, Марфа

Именины 18 февраля 2018
Антон, Макар, Михаил, Александра, Василиса

Госці краін
free counters
Партнеры сайта