Авторизация
 

“Трымайце ваша нараджонае, а наша хрышчонае”

 Пярловая каша з мёдам ад кумы, гульня з расціраннем саломы, бабка-павітуха ў тачцы — складнікі абраду “Хрэсьбіны”. Урачыстае і вясёлае сямейна-радавое свята Хрэсьбіны ў розных рэгіёнах мае свае асаблівасці. На якія народныя традыцыі арыентаваліся ў вёсцы Чэрасы і навакольных населеных пунктах, расказвае дырэктар Чэраскага СДК Сняжана АКСЁНАВА.

— Самая важная частка абраду — зборы ў царкву, — заўважае Сняжана Мікалаеўна. — Перад паездкай дзіця абавязкова мылі. Дзяўчынцы ў ваду дабаўлялі малако, каб расла прыгожай. Хлопчыку пад ванначку клалі мужчынскія прадметы. Апраналі малое ў белае адзенне, пра якое загадзя клапацілася маці. Перш чым выправіцца ў дарогу, хросны бацька з іконай і хросная маці са свечкай тройчы абходзілі вакол немаўля. Побач з дзіцём клалі хлеб, каб у дастатку жыло.


ІСНАВАЛА павер’е, што хросныя перадаюць хросніку частку свайго лёсу. Таму запрашалі быць імі людзей вясёлых, жыццярадасных, абавязкова сямейных, у якіх ёсць уласныя дзеці.


У царкву ехалі толькі хросныя з дзіцём. Бацькі наказвалі ім, як назваць малое. Аднак святар мог даць іншае імя, згодна з днём ушанавання святых.


— Трымайце ваша нараджонае, а наша хрышчонае, — казалі кум і кума, вярнуўшыся з царквы.
— Як назвалі? Так, як мы казалі, ці па патронцы, — цікавіліся бацька з маці.


ДОМА ўжо чакалі госці. Абавязкова запрашалі на хрэсьбіны бабку-павітуху. Яна прыходзілі з блінамі, якімі пасля частаваліся.
— Блін сімвалізуе сонца, радасць, цяпло. Гэтая страва патрэбна на стале, каб у дзіцяці жыццё шчасліва складвалася, — гаворыць Сняжана Аксёнава. — Дзеля дастатку хросніка ці хросніцы кума варыла пярловую кашу з мёдам. Госці яе выкупалі. Гаспадару ў кашу падсыпалі шмат солі і перцу, каб адчуў, як несалодка жонцы нараджаць.


Каб праверыць, колькі дзяцей чакаць у сям’і, кум браў гаршчок з кашай, заварочваў у тканіну і разбіваў. Колькі аскепкаў — столькі яшчэ сыноў і дачок. Ёсць і іншая прыкмета, звязаная з гэтым дзеяннем. Чым больш рэштак і чым яны драбней, тым шчаслівей будзе дзіця.
ГОСЦІ, вядома, прыходзілі не з пустымі рукамі. Пачастункі прыносілі, падарункі дарылі. Некаторыя рэчы мелі сімвалічнае значэнне. Напрыклад, яйка — каб дзіця, як дарослым стане, сваіх сыноў ці дачок нарадзіла; гадзіннік — каб уставала раней. Адорвалі адзін аднаго кум з кумой. Прычым падораныя імі рэчы павінны былі быць блізка да цела. Таму звычайна выбіралі адзенне ці тканіну.


— Ніводнае сямейнае свята не абыходзілася без песень і гульняў, — падкрэслівае Сняжана Мікалаеўна. — На хрэсьбінах спявалі куму і куме, бабцы-павітусе, гаспадарам. Гульні мелі на мэце зблізіць паміж сабой гасцей. Адна з забаў — церці салому. Насыпалі яе на засцеленую падлогу і накрывалі тканінай. Куму з кумой трэба на ёй пакачацца. Добра салому сатруць — жыццё ў хросніка гладкім будзе.


ФІНАЛЬНАЕ дзеянне абраду — бабку ў тачцы па вёсцы павазіць. У дарогу павітусе і хросным гаспадыня давала булачкі-кумавікі. Імі частавалі сяльчан, да якіх заязджалі. А накіроўваўся “экіпаж” у тыя двары, дзе яшчэ дзетак няма. Візіт бабкі-павітухі прарочыў хуткія хрэсьбіны і ў гэтых дамах. 

ЦІКАВА ВЕДАЦЬ
* Па народных уяўленнях дзіця трэба пахрысціць як мага раней — да саракавога дня.


* Як сведчаць этнаграфічныя запісы з розных раёнаў Беларусі, да хрышчэння маці не мела права паказваць немаўля іншым людзям, выносіць яго на вуліцу, класці ў калыску і нават карміць грудзямі.


* Калі дзіця нараджалася слабым, хворым, яго адразу магла пахрысціць бабка-павітуха. У гэты дзень трэба было раздаць сорак крыжыкаў, сорак міласцін і даць малому “моцнае” імя. Напрыклад, Іван, Пётр, Павел, Мікалай, Андрэй, Ганна, Марыя. Тады дзіця выжыве.

Фота для ілюстрацыі.

Кацярына РЫНКЕВІЧ.

рейтинг: 
Пакінуць каментар
Мы ў сацыяльных сетках
  • Камэнтуюць
  • Актуальна
  • Чытанае

Рэцыдыў

  • 09 ноябрь 2010, 11:17
  • 94 936
  • 0

Інвестыцыйны форум

  • 23 сентябрь 2011, 10:05
  • 72 499
  • 1

Злавілі рыбку, ды… залатую

  • 28 февраль 2011, 16:16
  • 38 291
  • 0

Пераброддзе 2012. Погляд вучонага

  • 31 август 2012, 15:19
  • 36 951
  • 0

  • 11 февраль 2011, 11:20
  • 35 673
  • 0

Кандыдатамі жадаюць стаць

  • 21 август 2012, 15:30
  • 33 883
  • 0

Вагон "вярнуўся"

  • 11 июнь 2013, 10:04
  • 0
  • 2

Пра тых, хто акты рэгіструе

  • 19 декабрь 2012, 09:24
  • 0
  • 2

Трагічны люты

  • 01 март 2011, 09:00
  • 22 904
  • 2
Курс валют НБРБ
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 21 января 2019
Василий, Виктор, Владимир, Георгий, Григорий, Дмитрий, Евгений, Емельян, Иван, Илья, Михаил, Юлиан, Василиса, Доминика

Именины 20 января 2019
Василий, Иван, Афанасий

Госці краін
free counters
Партнеры сайта