Авторизация
 

Адкуль пейзажы юбіляра Вячаслава Шамшура?

 Вячаслаў ШАМШУР — наш зямляк, мастак і навукоўца, прафесар Віцебскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя П. М. Машэрава. Нарадзіўся восьмага жніўня 1942 года ў вёсцы Пціцкія. Сёлета справіў 75-гадовы юбілей. 

"Дарагія мясціны майго дзяцінства не даюць спакою. Іх цудоўныя сонечныя вобразы заўсёды стаяць у маіх вачах і вельмі часта з'яўляюцца ў снах", — не хавае патрыятызму мастак. У адным са сваіх вучэбна-метадычных дапаможнікаў піша: "Лёсам наканавана нарадзіцца мне на Міёршчыне, у сціплым, але па-свойму прыгожым куточку Віцебшчыны, які называецца Беларускім Паазер'ем".
Першую персанальную выставу ў 1991 годзе Вячаслаў Шамшур арганізаваў менавіта ў Міёрах і прысвяціў маме. Ён заўважае, што на радзіме самы шчыры, чулы і добразычлівы глядач. Мастак экспанаваўся ў Міёрах і потым. "Калі для сваіх людзей выставай я магу зрабіць прыемнае, то буду проста шчаслівы".


 У родныя Міёры таленавіты зямляк прыязджае штогод улетку. Асабліва любіць тут парыбачыць, збірае ягады і грыбы. З дзяцінства захапляецца прыродай. Яшчэ хлапчуком не мог адарвацца ад кнігі "Па слядах Рабінзона" акадэміка Вярзіліна, дзе падрабязныя апісанні пейзажаў і розныя парады. Напрыклад, як спячы хлеб з каранёў гарлачыкаў, як з кары бярозы зрабіць гуталін…


Любіла прыроду і мама мастака, ведала назвы раслін і вучыла гэтаму сына. Гартавала творчае мысленне дзедава кузня. Хлопчык назіраў, як жалеза ператваралася ў карысныя рэчы — падковы, клямкі, качэргі.


Карункавы вопыт
— Мама апранула мне беленькую новую кашульку і адправіла паскакаць па канаўках, лужынах, нібы мятлічак. Заадно дала нажніцы, каб занёс навастрыць да дзеда ў кузню. Я выканаў заданне. Але ж трэба праверыць: ці добра навостраны? І пачаў на кашулі выразаць карункі.
Яшчэ творчы хлопчык марыў стаць геолагам — збіраў па полі камяні. Так ці інакш усе яго захапленні звязаны з прыродай. Цікавасць да малюнка з'явілася ў школе. Вячаслаў наведваў гурток, дзе праводзіў заняткі гісторык Пётр Нікіфаравіч Салоха, пасля — завуч школы Аляксандр Іосіфавіч Капітанаў, які таксама захапляўся мастацтвам. Ім Вячаслаў Шамшур асабліва ўдзячны.


Да паступлення ў інстытут будучы прафесар рамантаваў дарогі, грузіў жвір, працаваў піянерважатым у дзіцячым доме ў вёсцы Александрова. Скончыў сярэднюю вячэрнюю школу працоўнай моладзі і ў 1962 годзе паступіў на мастацка-графічны факультэт Віцебскага педінстытута імя С.М. Кірава. Праз два месяцы прызвалі ў войска. "Але і ён упарты, і каб свайго дабіцца" праз тры гады вярнуўся ў інстытут і паспяхова яго скончыў.


 Паслужны спіс багаты
Затым аспірантура Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору. Зямляк стаў кандыдатам навук, неўзабаве—прафесарам. З 1970 года выкладае ў роднай альма-матар. Амаль 20 гадоў загадвае кафедрай мастацтваў, з 2010-га—прафесар кафедры дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і тэхнічнай графікі.


Даследуе гісторыю беларускага мастацтва першай паловы ХХ стагоддзя, творчасць сучасных віцебскіх мастакоў. Аўтар манаграфіі, вучэбнага дапаможніка, раздзелаў у "Гісторыі беларускага мастацтва", артыкулаў у "ЭЛіМБел", навуковых часопісах, перыядычным друку. Удзельнік шматлікіх выстаў, пленэраў, у тым ліку міжнародных і рэспубліканскіх. Сярод мноства ўзнагарод мае спецыяльны прыз ад Полацка-Віцебскай епархіі за серыю лінагравюр па адраджэнні духоўнасці. Сябра Беларускага саюза мастакоў, "Выдатнік народнай асветы БССР".


"Мой родны кут, як ты мне мілы"
Як і ў дзяцінстве, Вячаслаў Шамшур аддае перавагу пейзажам. Шмат напісаў карцін з мясцовымі краявідамі. Напрыклад — наша Набярэжная, фэст у Чэрасах, мяккая міёрская зіма. Акрамя прыроды, натхняльны імпульс даюць асацыяцыі, успаміны, а некаторыя сюжэты нават прыходзяць у сне. Аўтар вучыўся ў часы сацыялістычнага рэалізму, таму цяпер імкнецца пазбавіцца канкрэтнасці і прамой выяўленчасці, стварае абстракцыі, пераасэнсоўвае колеры і формы.


Многія карціны земляка захоўваюцца ў прыватных калекцыях Галандыі, Амерыкі, Польшчы, у розных музеях, у тым ліку міёрскіх. Больш за сотню навінак пакуль у майстэрні і чакаюць экспазіцыі. Усіх твораў не пералічыць, гэтага і не ставіў мэтай аўтар. Ганарымся таленавітым выхадцам Беларускага Паазер'я!

Мастак пад стогам сена. - Фота аўтара.

Алена БАСІКІРСКАЯ.

рейтинг: 
Пакінуць каментар
иконка
Каментаваць артыкулы на нашым сайце магчыма толькі ў плыні 360 дзён з дня публікацыі.
Мы ў сацыяльных сетках
  • Камэнтуюць
  • Актуальна
  • Чытанае

Рэцыдыў

  • 09 ноябрь 2010, 11:17
  • 93 363
  • 0

Інвестыцыйны форум

  • 23 сентябрь 2011, 10:05
  • 68 425
  • 1

Пераброддзе 2012. Погляд вучонага

  • 31 август 2012, 15:19
  • 34 625
  • 0

  • 11 февраль 2011, 11:20
  • 33 369
  • 0

Кандыдатамі жадаюць стаць

  • 21 август 2012, 15:30
  • 32 354
  • 0

Злавілі рыбку, ды… залатую

  • 28 февраль 2011, 16:16
  • 30 697
  • 0

Вагон "вярнуўся"

  • 11 июнь 2013, 10:04
  • 0
  • 2

Пра тых, хто акты рэгіструе

  • 19 декабрь 2012, 09:24
  • 0
  • 2

Трагічны люты

  • 01 март 2011, 09:00
  • 21 370
  • 2
Курс валют НБРБ
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 19 ноября 2018
Анатолий, Арсений, Василий, Виктор, Гавриил, Герман, Константин, Никита, Николай, Павел, Александра, Клавдия, Нина, Серафима

Именины 18 ноября 2018
Гавриил, Галактион, Григорий, Памфил, Тимофей, Тихон

Госці краін
free counters
Партнеры сайта