Авторизация
 

Падарожжа ў Лынтупы - на спатканне з гісторыяй і рамантыкай

 Гарадскі пасёлак Лынтупы – адзін з пунктаў падарожжа па Пастаўскім краі. Ад Пастаў яго аддзяляюць сорак два кіламетры, ад дзяржаўнай граніцы з Літвой – два. У мястэчка прывяло жаданне пабачыць касцёл Святога Апостала Андрэя і былую сядзібу роду Бішэўскіх. Натрапілі яшчэ на адну адметнасць, пра якую пакуль «маўчаць» сайты для падарожнікаў-аматараў.

 

Існуе дзве версіі наконт першага ўпамінання Лынтупаў у пісьмовых крыніцах. Часцей за ўсё называюць 1459 год, калі віленскі ваявода Андрэй Даўгірдовіч пабудаваў у месцейку касцёл. Другая дата – 1385 год. У гэты час атрад рыцараў з Дзінабурга (сучасны Даўгаўпілс) учыніў набег на Свірскі замак і па дарозе спаліў Лынтупы.

 

Святыня ў белым

Велічны касцёл узвышаецца ў цэнтры вёскі. Ідзём да святыні па выкладзенай пліткай дарожцы, якую з абодвух бакоў абступаюць невысокія хваёвыя дрэўцы і кустарнікі. Воблачны восеньскі дзень робяць ярчэй аранжавыя аксаміткі, пасаджаныя наводдаль невялікімі астраўкамі.
Касцёл Святога Апостала Андрэя – адметнасць Лынтупаў у прыватнасці і ўсёй краіны ў цэлым. Ён уключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі.

 
 Помнік архітэктуры з’явіўся на месцы драўлянага касцёла, што ўзведзены тут у сярэдзіне 15 стагоддзя таксама ў гонар Святога Андрэя. Былы храм згарэў у пачатку ХХ стагоддзя, і колішні ўладальнік месцейка Юзэф Бішэўскі выдзеліў сродкі на будаўніцтва каменнага храма. Распачалі будаўнічыя работы ў 1908 годзе і завяршылі ў 1914-м. У савецкі час касцёл спрабавалі зачыніць, але мясцовыя вернікі адстаялі святыню.

 

Актрыса не ацаніла, турыстам падабаецца

З імем Юзэфа Бішэўскага звязана не толькі будаўніцтва касцёла. Непадалёку ад святыні – хвіліны дзве – тры пешшу – як напамін пра былыя густ, эстэтыку і раскошу за стваламі высокіх дрэў бачыцца колішні сядзібны дом. На чорна-белых нямецкіх паштоўках 1915-16 гадоў ён выглядае куды больш велічна і высакародна, чым на сучасных каляровых здымках з камер смартфонаў. Час сцёр знешні глянец, падсушыў некалі шырокія штучныя каналы і сажалкі, у якіх адлюстроўваюцца разгалістыя кроны дрэў старога парку. Чым больш мінае гадоў, тым цікавей мясцовая адметнасць, чыя гісторыя авеяна рамантыкай.

 
 Па легендзе ці на самой справе – цяпер ніхто дакладна не адкажа, пабудаваць у Лынтупах сядзібу Юзэфа Бішэўскага натхніла французская актрыса, у якую быў закаханы. Яна паставіла ўмову: узвядзеш для мяне палац – выйду замуж. Праект распрацоўваў вядомы на той час віленскі архітэктар Тадэвуш Раствароўскі. Кожны пакой вызначаўся адметным інтэр’ерам і вытанчанасцю. Вакол сядзібы разбілі парк з рэдкімі раслінамі, выкапалі сажалкі, якія злучалі каналы, узвялі гранітную набярэжную са скульптурамі. У гаспадарчай частцы размяшчаліся бровар, вежа-капцільня і іншыя пабудовы.

 
Францужанка не ацаніла старанняў, заўважыўшы, што канюшні яе бацькі выглядаюць лепш за сядзібу. Юзэф Бішэўскі так і не ажаніўся. Жыў у драўляным доме ля палаца, у якім весяліліся яго госці. У 1939 годзе, калі польскую ўладу змяніла савецкая, памешчык быў вымушаны ўцякаць з Лынтупаў. Будынак сядзібы на пэўны час стаў сярэдняй школай. Затым апусцеў і пакрысе пачаў разбурацца. У 2010 годзе яго выкупіла расійска-беларуская кампанія, якая планавала ператварыць былы палацава-паркавы комплекс у аб’ект адпачынку.

 
Пра тое, што колішняе ўладанне Бішэўскага цяпер – прыватная ўласнасць, нагадвае шыльда. Узняцца на прыступкі сядзібнага дома і дакрануцца да яго гісторыі знутры, на жаль, не атрымалася. Арачныя мосцікі праз канал перагароджаны, а дабірацца ўплаў не рызыкнулі. Па-першае, не лета на дварэ, па-другое, заўважылі камеры відэаназірання, верагодна, яны нас – таксама. Прагуляліся па парку, палюбаваліся на адлегласці на калісьці шыкоўную сядзібу, не ацэненую капрызнай французскай актрысай. Для турыстаў пабудова і цяпер прывабная і цікавая.

 

 Фотазона для пажылых і ўсіх-усіх

Прывабіў позірк невялікі будынак праз дарогу ад касцёла. Дакладней яго тэрыторыя з мноствам дэкаратыўных элементаў. Шыльда на сцяне падказала, што гэта аддзяленне дзённага знаходжання для пажылых грамадзян Пастаўскага ТЦСАН. У выхадны дзень установа не працуе, таму не было ў каго запытацца пра ідэю добраўпарадкавання дворыка, куды вядуць сляды Снежнага чалавека. Дэкаратыўныя калодзеж, млын, печ, альтанка і іншыя збудаванні ўпрыгожваюць тэрыторыю разам з мноствам кветак. Па-добраму пазайздросціш наведвальнікам аддзялення. Між тым кожны можа прагуляцца па казачным дворыку і зрабіць шмат цікавых фота на памяць.

 
Непадалёку знаходзіцца яшчэ адна фішка Лынтупаў – лаўка спатканняў. Цікава, колькі тут было прызначана сустрэч і прагучала прызнанняў? А можа быць, гэтае месца выкарыстоўваюць толькі для фотасесій…

 

Кацярына РЫНКЕВІЧ

Фотаматэрыял з альбома аўтара.

рейтинг: 
Пакінуць каментар
Мы ў сацыяльных сетках
Курс валют у Міёрах
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 21 января 2021
Василий, Виктор, Владимир, Георгий, Григорий, Дмитрий, Евгений, Емельян, Иван, Илья, Михаил, Юлиан, Василиса, Доминика

Именины 20 января 2021
Василий, Иван, Афанасий

Госці краін

free counters
Партнеры сайта