Авторизация
 

З Ізраіля на Міёршчыну: наведаць малую радзіму і пахаванні

 Грышу Макутоніна ведаю са школьнай пары, разам вучыліся ў дзявятым класе Міёрскай СШ. Калі закончыўся навучальны год у 1962-м, ён перайшоў у вячэрнюю школу рабочай моладзі, якая заставалася дзесяцігодкай. 

Нам жа пасведчанне аб сярэдняй адукацыі разам з вадзіцельскімі правамі «свяцілі» пасля адзінаццацігодкі. Працаваў Рыгор Ісакавіч экспедытарам на аптова-гандлёвай базе ў Міёрах, служыў у Савецкай Арміі. Стаў электрагазазваршчыкам у Даўгаўпілсе, на заводзе лічыўся добрым спецыялістам і нядрэнна зарабляў. Там стварыў сям’ю, нарадзіліся дзве дачушкі. 

БЫЎ Рыгор Ісакавіч звычайным савецкім грамадзянінам. Аднак Савецкі Саюз разваліўся, а незалежная і самастойная Латвія прадастаўляла грамадзянства толькі яго жонцы і дзецям.


Тады скіраваўся спадар Макутонін па слядах брата ў Ізраіль, дзе на іўрыце яго сталі зваць Цві. Праз 26 гадоў вярнуўся ў Міёры з малодшым братам Яшам (там ён Дуду), сястрой Аняй, якая прывезла сваіх дзяцей. Чакалі з Канады самага малодшага Рафаіла, але яго затрымала афармленне візы, якая ізраільцянам пры паездцы ў Беларусь не патрэбна.


Што паклікала да нас?
– Гэта ж Радзіма з магіламі продкаў, – тлумачыць Рыгор Ісакавіч, – пра яе мы ніколі не забывалі, даведваліся пра тутэйшыя падзеі і жыццё з радыё- і тэлеперадач. Вашу раённую газету рэгулярна чытаю ў інтэрнэце. Удзячны за краязнаўчыя пошукі Вітольду Ермалёнку. Клапачуся, каб рускую мову разам з іншымі ведалі мае чатыры ўнукі.


Трэба сказаць, што і Міёры Макутоніных не забыліся. Своеасаблівы арыенцір для мясцовых жыхароў родная хатка. Госця сустрэлі былыя аднакласнікі – колішнія медыкі Юрый Цярэшка і Валянціна Лавішак, педагог Нэля Бамбізава і я. Арганізавалі для Грышы і Яшы аўтаэкскурсію па райцэнтры і наваколлі. Першы маршрут да будынка былой школы на вуліцы Кірава. Наступным аб’ектам сталі могілкі ва ўрочышчы Крукаўка.


– Упарадкоўвалі брацкую магілу на ўласныя сродкі тыя, каму пашчасціла выжыць, – тлумачылі браты. – Сярод 43 уцекачоў, што ўратаваліся ад расстрэлу дзякуючы статку кароў, быў наш бацька Ісак. Дзядуля Рафаіл і іншыя родныя назаўсёды засталіся ў гэтай зямлі.


Рыгор і Якаў запалілі свечку, прывезеную з сабой (цэлыя суткі гарыць!), моўчкі памаліліся ля помніка. Заўважылі чысціню і парадак, ускладзеныя кветкі. Папрасілі праз газету падзякаваць тым людзям, якія даглядаюць і клапоцяцца пра дарагое для іх месца.
Потым скіраваліся на пахаванні аднакласнікаў, каталіся па горадзе. «Міёры надта змяніліся», – адзінадушна адзначылі госці, перш чым завітаць з загадзя ўзгодненым візітам да былога сябра і суседа Уладзіміра Рынцэвіча.


Толькі вечарам прадоўжыў размову з аднакласнікам.
– У нас змяркаецца, як толькі схаваецца сонца, такой парой ужо цёмна, – звярнуў увагу Грыша. – А па надвор’і ваш цяперашні ліпень – як у нас зіма. У Ізраілі зараз самая спёка, тэмпература вады ў моры вышэй за плюс 30 – купанне не асвяжае. Дома ратуюць кандыцыянеры, устаноўленыя ў кожным пакоі.


Мяне ж цікавіў лёс эмігранта. Складваўся ён так.
Дарогу ў Ізраіль першым з Макутоніных праклаў Якаў. У Грышавай жонкі там ужо атабарылася сястра. Яна паклапацілася пра жыллё для прыезджых, праз адваката дамовілася з кватэрай і платай за яе.


– Самалётам вылецелі з Рыгі ў Іерусалім, – узгадвае Рыгор Ісакавіч. – Прама ў аэрапорце Бен-Гурыён мне як «вяртанцу» – была такая катэгорыя мігрантаў – прадаставілі грамадзянства, уручылі пашпарт і іншыя дакументы. Потым скіраваліся ў Ашдод, горад на ўзбярэжжы Міжземнага мора. Уладкаваўся працаваць на прыватнае прадпрыемства, якое выпускала аўтамабільныя цыстэрны для нафтапрадуктаў і газу пад ціскам да 240 атмасфер. Маёй кваліфікацыі хапала для выканання такіх зварачных работ, аднак давялося перавучвацца – абсталяванне з Італіі, Амерыкі, Фінляндыі, Турцыі адрознівалася ад савецкага. Здаваў тэсты па тэорыі і практыцы.
Яшчэ складаней было жонцы. Яна не толькі пацвярджала дыплом – медсястры ў Ізраілі патрабуецца вышэйшая адукацыя – але і вывучала іўрыт, каб размаўляць з хворымі.


Самому іўрыт вучыць не спатрэбілася?
– Ведаць пэўны мінімум дзяржаўнай мовы патрабавала само жыццё, аднак на вытворчасці экзаменаў не здаваў. Абыходзіўся неабходнымі тэрмінамі. Яшчэ больш свабодна ў зносінах з насельніцтвам: Ашдод – горад з 260 тысячамі жыхароў, не менш за 60 тысяч з іх рускамоўныя.
Не мінула і года, як банк даў крэдыт на трохпакаёвую кватэру. Заканчваю яго выплачваць – тысяча шэкеляў у месяц. Такая сума для мяне па сілах, хаця пенсія невялікая з-за хваробы – дзве тысячы шэкеляў (каля 800 долараў), яе дапаўняе пражытковы мінімум – 1400 шэкеляў і яшчэ 400 шэкеляў розных надбавак.


На жыццё хапае. Наогул, у Ізраілі галодных няма. Дзяржава падтрымлівае беспрацоўных і тых, хто мае патрэбу. Сэканоміць можна на цэнах, у розных гандлёвых сетках яны адрозніваюцца.


Як арганізавана ўзаемадзеянне насельніцтва з медыцынскімі ўстановамі?
– У Ізраілі дзейнічаюць чатыры бальнічныя касы, трэба выбраць адну з іх. Штомесячны ўзнос невялікі, каля 200 шэкеляў. Электронная картка бальнічнай касы дае права звярнуцца да любога ўрача ў любой лячэбнай установе краіны. Пытанні аплаты вырашаюцца без удзелу пацыента. Медыцына ў нас на высокім узроўні. Мяне паставілі на ногі. Яны баляць. І спіна непакоіць. Але ўжо абыходжуся без каляскі. Брату Якаву зрабілі аперацыю па замене клапана на адкрытым сэрцы, дадому адпусцілі адразу. Ужо некалькі гадоў у яго з «маторам» ніякіх праблем.


Тэлебачанне нярэдка дэманструе нам «карцінкі» тэрактаў на Блізкім Усходзе. Вам з імі даводзілася сустракацца?
– Раней са смяротнікамі сутыкаліся, бо ў ісламе яны лічацца героямі. Палесцінцы такі гераізм аплачваюць. Неяк дачка паехала на работу, а па тэлебачанні паведамілі пра ўзарваны аўтобус. На такім едзе на працу і яна. Хваляваўся вельмі, на шчасце, усё абышлося. Цяпер такія выпадкі рэдкасць.


Напружанне ў адносінах з палесцінцамі спала?
– Палесцінцам, што жывуць непасрэдна ў Ізраілі, прадастаўлены роўныя з намі правы. Яны імі карыстаюцца, краіну не пакідаюць. Сутнасць пытання ў тым, што на адну тэрыторыю з роўным правам прэтэндуюць два народы, і ніхто не ведае, як дылему вырашыць. Таму міру тут ніколі не будзе. Хаця яўрэі лічаць сябе абароненымі, бо наша армія самая моцная ў рэгіёне. Пры Дональдзе Трампе мацнее падтрымка ЗША.
Мы жывём у дэмакратычнай, свабоднай і прававой дзяржаве, упэўнены, што законы нас абараняюць, перад імі ўсе роўныя. Мой дом, дзе жыву на чацвёртым паверсе, належыць зносу. Ён не адпавядае сучасным патрабаванням – у кватэрах няма так званага абароннага пакоя, дзе можна ўратавацца пры ракетным абстрэле. Пераеду ў землятрусаабароненую высотку, што з’явіцца на яго месцы.


Разумею, што ідэальнага грамадства на зямлі няма. І ў нас ёсць тэрарысты, хаця жыллё іх зносіцца, ёсць бамжы, наркаманы, вось толькі алкаголікаў не бачыў.


Дэмакратыяй што лічыце?
– Гэта рэгулярная змена ўлады ў выніку выбараў. Мы паважаем Нетаньяху, згодны з яго палітыкай. Але набываюць папулярнасць ідэі, якія прапануе больш кансерватыўны Ліберман. Рускамоўнае насельніцтва ў значнай ступені падтрымлівае яго. Канчатковы расклад сіл вызначаць чарговыя выбары ў кнесет, наш парламент.


Жывяце больш за чвэрць стагоддзя ў Ізраілі, не шкадуеце?
– Не. У ізраільскую рэчаіснасць трывала ўжылася мая сям’я, хаця старэйшая дачка даўно працуе медсястрой высокай кваліфікацыі ў Канадзе. Малодшая – менеджар у фірме па падрыхтоўцы кадраў. Старэйшая ўнучка вучыцца на ўрача, два ўнукі – школьнікі, радуе поспехамі малодшанькая пяцігадовая, рускую мову ўжо разумее.
Дзякую за гутарку і жадаю далейшага сямейнага дабрабыту і шчасця.

На здымку: Рыгор і Якаў Макутоніны на брацкай магіле ахвяр халакосту.

Фота аўтара.
Гутарыў Леанід МАТЭЛЕНАК.

рейтинг: 
Пакінуць каментар
Мы ў сацыяльных сетках
  • 2018
  • 2019
  • Камэнтуюць
  • Актуальна
  • Чытанае

Рэцыдыў

  • 09 ноябрь 2010, 11:17
  • 97 392
  • 0

Інвестыцыйны форум

  • 23 сентябрь 2011, 10:05
  • 80 591
  • 1

Злавілі рыбку, ды… залатую

  • 28 февраль 2011, 16:16
  • 59 634
  • 0

Пераброддзе 2012. Погляд вучонага

  • 31 август 2012, 15:19
  • 40 850
  • 0

  • 11 февраль 2011, 11:20
  • 39 574
  • 0

Кандыдатамі жадаюць стаць

  • 21 август 2012, 15:30
  • 36 105
  • 0

Вагон "вярнуўся"

  • 11 июнь 2013, 10:04
  • 0
  • 2

Пра тых, хто акты рэгіструе

  • 19 декабрь 2012, 09:24
  • 0
  • 2

Трагічны люты

  • 01 март 2011, 09:00
  • 25 160
  • 2
Курс валют у Міёрах
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 23 августа 2019
Вячеслав, Роман, Афанасий

Именины 22 августа 2019
Алексей, Антон, Григорий, Дмитрий, Иван, Леонтий, Макар, Матвей, Петр, Самуил, Юлиан, Ирина, Маргарита, Мария, Яков

Госці краін

free counters
Партнеры сайта