Авторизация
 

Баявыя сябры меншыя ў гады вайны

 Разам з салдатамі і партызанамі Перамогу набліжалі сабакі, каты, мядзведзі і іншыя жывёлы. 

Сабакі-дыверсанты, сувязісты, санітары 

Сабачыя насы аказаліся незаменнымі ў пошуку мін і выбуховых рэчываў. У гады вайны падрыхтавалі шэсць тысяч сабак, якія абясшкодзілі чатыры мільёны мін. Сабакі дапамаглі размініраваць 303 буйныя гарады. У тым ліку Смаленск, Мінск, Кіеў, Варшаву, Вену, Прагу, Берлін.

Першы сабака-дыверсант — аўчарка Дзіна. Восенню 1943-га яна ўдзельнічала ў "рэйкавай вайне" ў Беларусі. 19 жніўня падарвала эшалон з немцамі на перагоне Полацк-Дрыса. Выскачыла на рэйкі перад блізкім поездам, скінула ношу з зарадам, зубамі выдрала чаку, скацілася з насыпу і ўцякла ў лес. Калі пачуўся выбух, Дзіна ўжо была побач з мінёрамі.


Служылі сабакі сувязістамі. Даставілі 120 баявых данясенняў, разматалі восем тысяч кіламетраў ліній сувязі.
Сабакі-санітары шукалі параненых, пераносілі на спіне медыкаменты і перавязачны матэрыял. Падпаўзалі падчас шчыльнага абстрэлу, падстаўлялі медыцынскую сумку. Чакалі, пакуль воін перавяжа рану, і паўзлі далей. Беспамылкова адрознівалі загінулага ад параненага. Беспрытомным лізалі твар, пакуль яны не прыходзілі ў сябе. У марозы сабакі сагравалі салдат сваім дыханнем. І плакалі над за-гінулымі.


Мяў-дывізія
У блакадным Ленінградзе не засталося катоў. І без таго сціплыя харчовыя запасы атакавалі пацукі. У красавіку 1943-га з Яраслаўля прывезлі чатыры вагоны дымчатых кошак. Напрыканцы вайны ў горад прыйшоў другі эшалон з катамі з Сібіры. Многія гаспадары прыносілі сваіх гадаванцаў на зборны пункт, каб дапамагчы ленінградцам. З Омска, Цюмені і Іркуцка прыбылі пяць тысяч катоў. Пацукоў поўнасцю знішчылі.


Буры талісман артылерыі
Салдаты польскай Арміі Андэрса за некалькі банак кансерваў, ножык і пару шакаладак выкупілі ў Іране мядзведзяня. Яно яшчэ не ўмела есці. Кармілі з соскі. Назвалі гадаванца Войтэк. Разам з салдатамі ён пабываў у Іране, Паўночнай Афрыцы, Італіі.
Аднойчы ў Палесціне каравул не заўважыў двух дыверсантаў. Войтэк хутка з імі расправіўся. Пасля гэтага выпадку нават свае сталі баяцца мядзведзя, але да іх ён агрэсіі не праяўляў.


Талісманам артылерыйскай роты Войтэк стаў пасля выпадку ў Італіі. Некалькі дзён ішоў цяжкі бой. Не хапала рук для разгрузкі боепрыпасаў. Войтэк падышоў да абозу і падняў лапы. Салдат жартам даў яму скрыню са снарадамі. Мядзведзь панёс іх байцам. Вярнуўся за новым грузам. У той дзень польскія салдаты ўзялі патрэбную вышыню.
Пасля вайны Войтэк пасяліўся ў заапарку. Пражыў 22 гады. Яму ўстаноўлены помнікі ў Польшчы, Шатландыі.


У кавалерыі — караблі пустыні
У склад савецкіх войск уваходзіла рэзервовая 28-я армія. Цяглавай сілай для гармат у ёй былі вярблюды. Коней і тэхнікі не хапала, таму прыручылі амаль 350 дзікіх вярблюдаў. Яны паспяхова спраўляліся са сваімі задачамі. А вярблюд Яшка нават удзельнічаў у баях за Берлін.


На службе коні
Па бездаражы, дзе захрасалі машыны, маглі прайсці толькі коні. Па афіцыйных дадзеных, у радах Савецкай Арміі неслі службу 1,9 мільёна гэтых жывёл.
І больш за мільён засталося на палях баёў.
Параненых коней не кідалі. Пасля бою іх накіроўвалі ў спецыяльныя ветэрынарныя лазарэты. Там аперыравалі і даглядалі да поўнага выздараўлення.

Фота для ілюстрацыі.
Падрыхтаваў Аляксандр
РЫНКЕВІЧ, навуковы
супрацоўнік музея.

скачать dle 11.3
рейтинг: 
Пакінуць каментар
иконка
Наведвальнікі, змешчаныя ў групе Гости, не могуць пакідаць каментары да дадзенай публікацыі.
Мы ў сацыяльных сетках
  • Вконтакте
  • Facebook
  • OK
  • Камэнтуюць
  • Актуальна
  • Чытанае

Рэцыдыў

  • 09 ноябрь 2010, 11:17
  • 75 725
  • 0

Інвестыцыйны форум

  • 23 сентябрь 2011, 10:05
  • 35 103
  • 1

Кандыдатамі жадаюць стаць

  • 21 август 2012, 15:30
  • 12 627
  • 0

Пераброддзе 2012. Погляд вучонага

  • 31 август 2012, 15:19
  • 11 807
  • 0

Злавілі рыбку, ды… залатую

  • 28 февраль 2011, 16:16
  • 11 019
  • 0

  • 11 февраль 2011, 11:20
  • 10 746
  • 0

Вагон "вярнуўся"

  • 11 июнь 2013, 10:04
  • 0
  • 2

Пра тых, хто акты рэгіструе

  • 19 декабрь 2012, 09:24
  • 0
  • 2

Трагічны люты

  • 01 март 2011, 09:00
  • 3 902
  • 2
Курс валют в Беларусь
Святы
Праздники БеларусиБлижайшие праздники Беларуси

Православные праздникиБлижайшие православные праздники

Католические праздникиБлижайшие католические праздники

Именины 23 октября 2017
Андрей, Василий, Иннокентий

Именины 22 октября 2017
Авраам, Ефим, Константин, Максим, Петр, Яков

Госці краін
free counters
Партнеры сайта